مطبوخ فواكه ديگر تب‌هاى صفراوى و مطبقه و صداع حار و محرورى مزاجان را نافع باشد . اجزاء به غير ترنجبين دوازده جزء است . صنعت آن بنفشه ، نيلوفر ، پوست هليله زرد ( مكد سه درم ) ، عناب ( پانزده دانه ) ، سپستان ( بيست دانه ) ، آلوى سياه و بخارا ( مكد ده دانه ) ، تمر هندى ( پنج درم ) ، تخم كاسنى و سناء مكى و گل سرخ ( مكد چهار درم ) ، ترنگبين ( پانزده درم ) ، شيرخشت ( ده درم ) . خلاصه الحكمه معجون اصطمخيقون معجون قسط : مشهور به معجون اصطمخيقون ، جهت فساد مزاج و ضعف و برودت معده نافع است . صنعت آن : قسط المر ، حماما ، سنبل الطيب ، سليخه ، مصطكى ، مرّ مكى صافى ، از هريك ، دوازده درم ، زراوند طويل ، فلفل سياه ، تخم شبت ، تخم انجره ، تخم كرفس ، انيسون ، نانخواه ، كمون كرمانى ، دوقو ، فطراساليون ، سيساليوس ، كاشم ، اسارون ، افسنتين ، انجدان سياه ، فودنج برى ، نعناع خشك ، از هريك ، چهار درم ، با سه وزن ادويه عسل مصفى مقوم بسرشند ؛ و در نسخه معصومى انجره و انجدان داخل نيست . ( قرابادين كبير ) معجون بلادر جهت تقويت اعصاب و استحكام دندان و لثه و دفع جميع امراض بارده رطبه مانند فالج و لقوه و استرخاء و رعشه و سكته و لثيرغس و نسيان و تشنّج امتلائى و اوجاع مفاصل و وجع ورك و عرق النسا و نقرس و ساير امراض عصبانى و شرب سموم بارده و گزيدن جانوران سمى بارد ، مانند عقارب نافع و تقويت معده و دماغ و اعضاى تناسل و آلات بول نمايد و بالجمله منافع بسيار دارد مبرود المزاج و پيران را و محرور المزاجان و شبان را مضر . صنعت آن : مغز بلادر ، حبّ الغار ، برنگ كابلى مقشر ، كنجد مقشر ، از هريك ، ده درم ، جندبيدستر ، دار فلفل ، هليله سياه ، پوست بليله ، آمله منقى ، سعد كوفى ، قسط تلخ ، از هريك ، هفت درم ، پوست زرد اترج ، عاقرقرحا ، زنجبيل ، زراوند طويل و مدحرج ، بهمنين ، عود بلسان ، حبّ بلسان ، جنطيانا ، عود الصليب ، عود هندى ، ايرسا ، وج تركى ، شقاقل مصرى ، شيطرج هندى ، مصطكى ، شونيز ، بوزيدان ، برگ گاو زبان ، گل گاو زبان ، بادرنجبويه ، فرنجمشگ ، اسطوخودوس ، بسفايج ، از هريك ، چهار درم . مغز بلادر و حبّ الغار و برنگ كابلى مقشر و كنجد مقشر را در هاون سنگى نرم بكوبند و ساير ادويه را هريك جداجدا پس وزن نموده ، درهم كرده ، مجموع را به روغن مغز گردكان چرب نمايند و با يك وزن ادويه فانيذ و دو وزن عسل مصفى مقوم - على الرسم - سرشته در ظرف نقره يا شيشه يا چينى كه يك ثلث آن خالى باشد در ميان جو بگذارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند ، شربتى از يك درم تا سه درم و تا پنج درم و در بعضى امزجه مجوز است و بايد